ΕΤΕΡΟΔΟΞΟΣ ΜΕΣΣΙΑΝΙΣΜΟΣ
MICHAEL LΟWY
Ο ΕΤΕΡΟΔΟΞΟΣ ΜΕΣΣΙΑΝΙΣΜΟΣ
ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ- Θ.ΚΑΒΑΣΗΣ
Τα προς κρίσιν αποσπάσματα παρουσιάζονται με χονδρά και λοξά γράμματα,
οι τονισμένες παρατηρήσεις όπως αυτά και το γενικό κειμενο απλά όπως αυτά.
Διαβάζοντας αυτό το κείμενο μένω εμβρόντητος από τις αντιφάσεις κι από την αναβίωση εννοιών που περίμενα ότι στο σύγχρονο κόσμο είναι πλέον νεκρές: «το μεσσιανικό βασίλειο» «η μεσσιανική προφητεία» «η καμπαλά», το πεπρωμένο, σε λίγο θ’ακούσουμε και για «το δαχτυλίδι της μάνας» ή των Νιμπελούγκεν, όλ’αυτά συνιστούν ένα απόπατο μυστικιστικό… «Εδώ γίνονται Σόδομα και Γόμορα». Ο συγγραφέας δεν έχει αντιληφθεί ότι εδώ και αιώνες ζούμε στο διαφωτισμό ή βλέπει πολύ «Χάρρυ Πόττερ».
Η κριτική αυτή βέβαια δε σχετίζεται με το έργο του Σόλεμ, το οποίο δεν γνωρίζω, αλλά με την παρουσίασή του από τον Michael Lowy.
«Ο Γκέρσομ Σόλεμ δεν είναι ούτε ταλμουδιστής, ούτε καμπαλιστής ούτε προφήτης. Είναι ιστορικός, άνθρωπος της επιστήμης, πανεπιστημιακός, προσκολλημένος στον σιωνισμό. Ο Σόλεμ ανήκει στην κατηγορία των εβραίων νεωτερικών διανοουμένων που αισθάνονται τραυματικά την απομάγευση του κόσμου, την Entzauberung der Welt, που σύμφωνα με τον Mαχ Βέμπερ, αποτελεί χαρακτηριστικό της νεωτερικότητας. Αλλά βρίσκεται στο μεγάλο ρεύμα της νεωτερικής κριτικής της νεωτερικότητας που μέσα στο μύθο αναζητά, την ιστορία ή την θρησκεία αντίδοτο για την απώλεια της ουσίας. Δεν επιθυμεί καθαρή κι απλή επιστροφή στο παρελθόν : δεν μπορεί να πιστέψει στην καμπαλά ή τον επικείμενο ερχομό του μεσσία. Η δική του στρατηγική για την απομάγευση του κόσμου τοποθετείται στο εσωτερικό της νεωτερικότητας: θα γίνει ο ιστορικός της καμπαλά και του μεσσιανισμού. Με την μεσολάβηση της ιστοριογραφίας, θα αναβιώσει τη θελκτική πνευματική μαγεία του εβραϊκού μυστικισμού».
Ο Σόλεμ λοιπόν ενώ δεν είναι ούτε καμπαλιστής ούτε μεσσιανιστής και ενώ αισθάνεται τραυματικά για την απομάγευση του κόσμου, όντας κριτικός νεωτεριστής της νεωτερικότητας, μέσα στο μύθο την ιστορία και τη θρησκεία επιδιώκει μιαν άλλην απομάγευση και αναζητεί μιαν αόριστη χαμένη Ουσία. Με την ιστοριογραφία λοιπόν ακολουθώντας μιαν άλλη εσωτερική νεωτερική απομάγευση αναβιώνει την πνευματική μαγεία του εβραϊκού μυστικισμού.
Δεν είναι καμπαλιστής αλλά είναι κάπως, δε θέλει την απόμάγευση αλλά τη θέλει αλλιώς, δηλαδή εντάσσει όλα αυτά σ’ένα νεωτερικό ρεύμα εβραϊκού μυστικισμού. Είναι ορθολογικός μυστικιστής;
«Από την άλλη το έργο του Γκέρσομ Σόλεμ συμβάλλει με ένα καινούριο βλέμμα πάνω στην εβραϊκή θρησκευτική παράδοση αποκαθιστώντας την μεσσιανική και αποκαλυπτική της διάσταση που έχει εξαφανιστεί από τη φιλελεύθερη ανάγνωση της «ιουδαϊκής γνώσης». Και ενώ ο Μαχ Βέμπερ και Βέρνερ Σόμπαρτ έχουν δει στην εβραϊκή πνευματικότητα μόνον έναν υπολογιστικό ορθολογισμό, ο Σόλεμ έφερε στην επιφάνεια τα υπόγεια μυστικιστικά, αιρετικά, μεσσιανικά και ουτοπικά ρεύματα της ιστορίας του Ιουδαϊσμού».
―Δηλαδή όλο το σκότος μαζί―.
«Είναι αξιοσημείωτο ότι το πρώτο έργο για την καμπαλά που μελέτησε, είναι ενός γερμανού θεοσοφιστή του Franz Joseph Molitor που επέδρασε πολύ στη σκέψη του· σε τόσο βαθμό που ισχυριζόταν ότι καταλάβαινε την καμπαλά καλύτερα από τις μεγαλύτερες θρησκευτικές αυθεντίες της εποχής του. (Κατά τ’άλλα σύμφωνα με τον συγγραφέα μας δεν ήταν καμπαλιστής). Η αναζήτηση της ιουδαϊκής παράδοσης τον οδηγεί στο σιωνισμό από τη μια και στον ιουδαϊκό μυστικισμό απ’την άλλη. Που τον ρίχνει στην καρδιά του πολιτιστικού εργαστηρίου όπου ζημώνονται: η θρησκεία, η επανάσταση, το σιωνιστικό όνειρο, η αναρχική ουτοπία, ο γερμανικός ρομαντισμός, και ο ιουδαϊκός μυστικισμός»!!!
Αν είναι αυτό δυνατόν! Αυτός ο άνθρωπος θα πρέπει να έχει ζημωθεί στο καζάνι της τρέλας. Η επανάσταση κι η αναρχική ουτοπία δεν συμβιβάζονται με τη θρησκεία και το σιωνιστικό όνειρο, ούτε ο γερμανικός ρομαντισμός με τον ιουδαϊκό μυστικισμό.
Βέβαια ο μυστικισμός, επιτρέπει δια μέσου του διαλογισμού, κάποιος να στέκεται μέσα σ’ένα αρχαίο ερείπιο, (το οποίο η αρχαιολογική έρευνα έχει δια μέσου των μεθόδων των ραδιοϊσοτόπων χαραχτηρίσει χιλίων ετών), και ν’αποφαίνεται μέσω της «εναισθήσεώς» του και μιας αόριστης ενόρασης και «εσωτερικής εμπειρίας», ότι αυτό είναι δέκα χιλιάδων ετών. Εκεί στο μυστικισμό όλα μπορούν να λεχτούν αρκεί να λέγονται όμορφα (όπως τα γραπτά του Κοέλιο) και να αγγίζουν τη μυστικιστική αίσθηση μιας ομάδας ανοήτων. Μιας ομάδας που μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο στηριζόμενη στο χρήμα της τοκογλυφίας, την ώθηση της CIA και τη μεταφυσική ως μυστικισμό, πέτυχε να επιβάλει το ψέμα και την ανοησία στην τέχνη, τη φιλοσοφία και την πολιτική.
«Ο Σόλεμ παρά την ένταξή του στον σιωνισμό που αντιλαμβάνεται ως ένα επαναστατικό κίνημα, στρέφεται κατά του ιδρυτού του Herzl. Κατηγορεί τον Herzl ότι η μόνη του σκέψη ήταν η εξουσία του εβραϊκού κράτους».
Δεν είμαι πολύ «χωμένος» στα αιτήματα του σιωνισμού αλλά νομίζω πως είναι ένα σωβινιστικό μόρφωμα που έχει ήδη ολοκληρώσει τη μορφή του. Τώρα αν ο Σόλεμ ήθελε έναν «αναρχικό σιωνισμό», μπορώ να πω μετά εορτής βέβαια, ότι αυτό ήταν μια απραγματοποίητη μπούρδα). Όλοι αυτοί οι νέοι σιωνιστές διανοούμενοι που θέλαν να παντρέψουν τον εβραϊκό σωβινισμό με την επανάσταση και τον αναρχισμό, τη θρησκεία με τον υλισμό, τη λογική με τον μυστικισμό, είχαν τρικυμία εν κρανίω.
Αυτός, ο αδελφός του Βέρνερ κι ο Βάλτερ Μπένζαμιν αναφέρονται εδώ ως μεταξύ τους συμφωνούντες όντας αντιμιλιταριστές, όμως ίσως διαφωνούσαν σε πολύ περισσότερα πράγματα που ο συγγραφέας σκεπάζει με νέφος σιωπής θέλοντας να αντλήσει κύρος από τους άλλους χωρίς όμως να το δικαιολογεί.
«Ο νεαρός αντάρτης ενδιαφέρεται πολύ γρήγορα για το μυστικισμό αλλά όχι ακόμα για την καμπαλά. Επικαλείται και εύχεται για τη δημιουργία μιας ιστορίας περί του μυστικισμού όπου θα περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων και ο Λάο-Τσε».
Ισχυρίζομαι ότι ο Λάο-Τσε είναι ένας από τους μεγαλύτερους διαλεκτικούς μαζί με τον Ηράκλειτο τον εφέσιο και το Ζήνωνα τον ελεάτη. Όλοι όσοι τσαλαβουτάνε στο μυστικισμό κι επειδή από άγνοια ή από ανοησία αδυνατούν ν’αντιληφθούν ότι υπάρχει κι άλλη λογική από τον ορθολογισμό, μαγεύονται απ’τις διαλεκτικές προτάσεις και τις εντάσσουν στο μυστικισμό.
Λάο-Τσε:
―η μεγαλη ευθεία οφείλει να είναι κυρτή, ―το μεγάλο τετράγωνο δεν έχει γωνίες, ―ο πιο γρήγορος δρομέας δεν αγγίζει τη γη, ―η μεγάλη σεμνότητα φαντάζει αλαζονία, ―η ασφαλέστερη πόρτα δεν έχει κλειδαριά, ―το ανώτερο δέσιμο δεν έχει κόμπο, ―η αξία του τροχού βρίσκεται στο κενό που υπάρχει στο κέντρο του, η αξία του δοχείου στο κενό που περιέχει, του σπιτιού επίσης, ―η μεγάλη καλοσύνη φαντάζει υποκρισία ―η μεγάλη δύναμη είναι αδυναμία ―ο μεγάλος ήχος δεν ακούγεται ―η μεγάλη εικόνα δεν έχει σχήμα ―το μεγάλο δημιούργημα είναι χωρίς δημιουργό, δεν τελειώνει, ―η μεγάλη τελειότητα είναι ατελής, δε ζεί μετά την ολοκλήρωσή της, είναι το πλήρες που είναι κενό ―η μεγάλη ικανότητα περιέχει αβεβαιότητα, ―ο πολύ νοήμων φαντάζει απλοϊκός―, ―η μεγάλη ευφράδεια είναι λιτή, η ανώτατη σιωπηρή― κλπ.
όλες αυτές οι προτάσεις είναι προτάσεις διαλεκτικής λογικής
Διαλεκτικά, (κάθε τι όντας αντιφατικό, δηλαδή κοινωνώντας πάντα με το αντίθετό του), στο μέγιστο βαθμό, από μέσα του αναδύεται το αντίθετό του. Η ευρωπαϊκή διαλεκτική ξεκινά από τους προσωκρατικούς και κορυφώνεται στον Ηράκλειτο και τον Ζήνωνα. Βέβαια όλοι οι ευρωπαϊκοί σωβινιστικοί λαοί αφού σιτιστούν στο τραπέζι των ελλήνων μετά αρχίζουν να μπουρδουκλώνουν τις έννοιες με μυστικιστικό κάρυ από τον απόπατο της ινδίας και κάνουν φιλοσοφία και μάλιστα μυστικιστική. Εκεί μπορείς να λές ότι θές: για τις επτά λιχνίες που φωτίζουν τον κόσμο, για τις επτά σφαίρες που αποτελείται η εσωτερικότητα, για την τετρακτίδα, για τη μουσική των εννέα σφαιρών του σύμπαντος που άκουγε ο Πυθαγόρας και ακούνε τώρα οι ινδοί γκουρού και πιθανόν οι εβραίοι μυστικιστές και τις διάφορες αόριστες εσωτερικές «εμπειρίες». Ας μην ξεχνάμε και τους νεοορθόδοξους χριστιανούς διανοούμενους που «ερμηνεύουν» τα ιερά πατερικά κείμενα στα οποία σχίζονται οι ουρανοί και αναδύεται το σύμπυρο φως της θεϊκής σοφίας.
«Στη διάρκεια των ετών 1914-1915 εξυμνούσε ως μαθητής του Μπούμπερ την επανανακάλυψη του χασσιδισμού και του ιουδαϊκού μυστικισμού.
Μέσα στον ιουδαϊσμό που θεωρείτο μέχρι τώρα ως κλασική θρησκεία του ορθολογισμού, του υπολογιστικού σκεπτικισμού, ανακάλυψε το ανορθολογικό, το συναίσθημα και τη νοσταλγία, που είναι η μητέρα της συνένωσης».
Εδώ τώρα αν κάποιος μπορεί βρεί ορθολογική και σκεπτικιστική άκρη στον ιουδαϊσμό θα κάνει το «όγδοο θαύμα»: και είπεν ο Θεός γεννηθήτο φως και εγένετο φως, κλπ κλπ. . . και μετά ένα πανηγύρι νοητικής αυθαιρεσίας μπορεί να σταματά τον ήλιον πάνω από την Καπερναούμ και τίποτα να μη συμβαίνει ή ακόμα να δημιουργεί τον Αδάμ από πυλό κι ενώ έχει τη δυνατότητα να το κάνει και με την Εύα δεν το κάνει, αλλά για μια πιο «ορθολογική» διαδικασία παίρνει ένα παΐδι του Αδάμ και την δημιουργεί. Ο Θεός έχει και την πίτα και το μαχαίρι γι’αυτό μπορεί να κάνει ότι θέλει· εξάλλου θεός είναι! Βέβαια οι άγιοι πατέρες των ιουδαίων όπως και της χριστιανικής ορθοδοξίας ερμήνευσαν όλους αυτούς τους θεϊκούς συμβολισμούς ορθολογικά, αλλά αυτό το ποτήρι δεν καταπίνεται χωρίς το όπιο του μυστικισμού κι από κεί και πέρα αφού τεθούν οι παράλογοι όροι με έναν ορθολογικό βηματισμό μπόρεσαν να κτίσουν το παλάτι του απόλυτου και του αιώνιου. Αυτά μας τά’παν άλλοι και καλύτερα και στη αρχαιότητα και στην ευρώπη. Από τον Πυθαγόρα, τον Παρμενίδη, τον Πλάτωνα, ως τον Καντ, τον Χέγκελ, ακόμα και τον Χάιντεγκερ, οι οποίοι τουλάχιστον προσπάθησαν αληθινά να ορθολογίσουν όλη αυτή την κατάσταση, δηλαδή να την ορθολογίσουν ως μεταφυσική. Έλα όμως που η άτιμη επιστήμη μας ξέπλυνε απ’αυτή τη μυστικιστική αηδία: Η ανάγνωση του ανθρώπινου DNA απέδειξε ότι κάθε τι εκ τών προτέρων (a priori) δεν είναι άλλο από την κληρονομική καταγραφή της πορείας του όντος μεσα στο παγκόσμιο γίγνεσθαι. Ο άνθρωπος περιέχει μέσα του κληρονομικά όλη αυτή την καταγραφή και η εμπειρία του αποκωδικοποιεί τους αρχαίους δρόμους αυτής της καταγραφής. Το μόνο που μένει είναι αν αυτή η καταγραφή είναι ορθολογική ή διαλεκτική (αντιφατική) ή και τα δυο μαζί.
Το ανορθολογικό λοιπόν συναίσθημα που είναι η μητέρα της συνένωσης δεν είναι παράλογο ούτε μυστικό, πέραν της όποιας λογικής, είναι η διαλεκτική τέχνη της νόησης που μας πρότειναν ο Ηράκλειτος, ο Ζήνων και ο Λάο-Τσε.
Όλοι οι μεγάλοι διανοητές της μεταφυσικής ή ακόμα και του ορθολογισμού (Πλάτων, Ντεκαρτ, Καντ, Χέγκελ, Χάιντεγκερ κλπ), δεν θα είχαν γράψει τα συγγράμματά τους ή τουλάχιστον θα τα είχαν γράψει διαφορετικά· αφού η εκ των προτέρων γνωστική δυνατότητα του όντος, που είναι καί οι ιδέες του Πλάτωνα καί η βάση της μεταφυσικής του Καντ, δεν χρειάζονται πια για να παίξουν αυτό το ρόλο. Το ρόλο των αντιστοιχιών της λογικής επαλήθευσης και της οργάνωσης του νοείν, τώρα τον παίζει η επιστήμη της ανάγνωσης των δομών του DNA. Και έτσι σχεδόν όλες οι επιστήμες θα πρέπει να ξανακοιταχτούν, ειδικά αυτές που πραγματεύονται τα περί νόησης και ψυχής.
Θα το πω κι ας φρενοκρουστούν οι ψυχολόγοι και οι ψυχίατροι, μια που είναι ένα αγκάθι δεκαετίες τώρα: η αποκωδικοποίηση του ανθρώπινου DNA θα πετάξει στα σκουπίδια όλα τα συγγράμματα των φροϊδιστών των ψυχιάτρων και των ψυχολόγων. Όσο για τις μεθόδους των ξυλοδαρμών, των ηλεκτροσόκ και των φαρμάκων καταστολής μετά από λίγα χρόνια θα γελάμε και θα κλαίμε, όπως θα γελάμε και θα κλαίμε με κάθε είδους μεταφυσική. Έτσι στη μεταφυσική δεν μένει καμιά επιστημονικότητα ούτε αυτή της παραψυχολογίας, αφού όλα αυτά τα φαινόμενα θα διερευνηθούν επιστημονικά με λογικούς κανόνες μέσα στην καταγραφή του DNA. Το μόνο που μένει, είναι ο απόπατος του μυστικισμού που κάποτε θα εντάσσεται κι αυτός ο ιδιος στην έρευνα της συγκριτικής ανθρωπολογίας ως ένα φαινόμενο πρωτογονισμού και δεισιδαιμονίας. Για τον απόπατο του μυστικισμού κανείς δε μπορεί να κάνει τίποτα· αυτοί έχουν άλλους δρόμους για τη διερεύνηση της αλήθειας υπεράνω και πέραν της λογικής.
«Στο μεταξύ, κάτω απ’την επιρροή του Βάλτερ Μπένζαμιν, απομακρύνεται από τον δάσκαλό του και το 1917 ανακαλύπτει την καμπαλά»
(Δεν ξέρω αν φταίει ο συγγραφέας ή όχι, αλλά απ’την αφήγηση νοιώθω ότι ο Σόλεμ ενώ παρουσιάζεται από τον συγγραφέα ως μη καμπαλιστής, αυτή την καμπαλά έχει ανακαλύψει πολλές φορές, σε βαθμό που θεωρούσε τον εαυτό του «αυθεντία στην ερμηνεία της» όπως έχει αναφερθεί πριν). Ο τρόπος που παρουσιάζεται εδώ η καμπαλά δίνει την εντύπωση ότι είναι κάτι πολύ σπουδαίο, ακόμα τελευταία άκουσα πως μυήθηκε η Μαντόνα και πολλοί ηθοποιοί το χόλυγουντ. Όμως το σίγουρο είναι πως αυτοί οι εβραίοι ξέρουν να πουλάνε.
«Σε μια απ’τις εκδόσεις του ημερολογίου του προαναγγέλει το μέλλον: Η γλωσσολογική θεωρία της καμπαλά και η ίδια η καμπαλά δεν έχουν βρεί ακόμα έναν επαρκή ερμηνευτή. ― Ω Γκέρχαρτ Σόλεμ τι τεράστιο έργο σε περιμένει…!»
«Στη συνέχεια επαναανακαλύπτει ένα τομέα της ιουδαϊκής παράδοσης που ήταν τελείως ξεχασμένος: τα μυστικιστικά δόγματα μετά την καμπαλά. Στο πρώτο άρθρο του για την καμπαλά εξαίρει τον “αντιαστικό” μαγικό “εκρηκτικό” χαραχτήρα της ιουδαϊκής παράδοσης…»
Και αυτή την επιστροφή στο σκότος θεωρεί ο συγγραφέας μας μεγάλο κατόρθωμα. Αυτή είναι η επιστροφή στη «μαγεία» της θρησκείας και στο κάψιμο των ανταγωνιστών μάγων και των μαγισσών από την ιερά εξέταση, για να βάλουν στο χέρι της εβραϊκές περιουσίες οι καθολικοί ιεράρχες και πρίγκιπες.
«Θα διακινδυνεύσει μια πορεία αποφασιστικά «ιστορικίστικη». (Στην ιστορία βρίσκει την πολιτισμική απάντηση στον ψυχρό αφηρημένο ορθολογισμό του αστικού κόσμου)».
Μα όλοι ξέρουμε ότι η ιστορία για να ξεφύγει από τον ανατολίτικο μύθο όπου ο καθένας έλεγε ότι ήθελε και χρονολογούσε όπως ήθελε, οπλίστηκε με ορθολογισμό. Με αυτό τον αριστοτελικό ορθολογισμό που όλοι καταριώμαστε μα όλοι χρησιμοποιούμε για να στηρίξουμε τις απόψεις μας, ακόμα κι οι μυστικιστές.
«Αυτό που τον έλκει στα μυστικιστικά κείμενα του παρελθόντος είναι κυρίως η εσχατολογική θέαση που τα διαπερνά».
Η εσχατολογική αντίληψη είναι ίσως η πιο ανόητη προσέγγιση για τον κόσμο. Αυτή σημαίνει ότι:
α. Ο κόσμος έχει κάποιο τέλος αφού έχει μιαν αρχή που είναι η δημιουργία. β. Ο κόσμος είναι ένα κλειστό σύστημα όπου από τη στιγμή που τέθησαν από το θεό οι όροι λειτουργίας του, από κάποια στιγμή και μετά θα επαναλαμβάνει τα παίγνια που είναι το όριά του. γ. Ο θεός κούρδισε το ρολόι του που είναι ο κόσμος και κάποια στιγμή είναι μοιραίο αυτό να ξεκουρδιστεί να σταματήσει ή να γυρίζει χωρίς να μετρά πια.
Αυτή η απλοϊκή παρουσίαση μου της εσχατολογίας, η οποία συχνά μπορεί να τυλίγεται με πολύ ποιητικό ένδυμα, ουστικά είναι ακριβώς αυτή. Επίσης είναι μια αλαζονική προς το λόγο του θεού προσέγγιση αφού όλοι αυτοί οι θεολόγοι, οι εσχατολόγοι, οι μυστικιστές, οι μάγοι, οι ιερείς και όλοι οι παρεμφερείς δεν κάνουν άλλο από το να υποκαταστούν το λόγο του θεού. Δηλαδή θεωρούν ότι ο θεός τους είναι ανίκανος να εκφραστεί και να αποκαλύψει την αλήθεια ή ότι δεν έγινε μια τέτοια αποκάλυψη σε κανέναν, ούτε στο Μωησή. ―Αν υπάρχει θεός και αν θέλει, μπορεί να δείξει τις προθέσεις του και να αποκαλύψει το λόγο του. Βέβαια κάποιοι βέβηλοι δηλώνουν ότι από το στόμα τους μιλά ο Θεός. Εμείς οι άθεοι και οι υλιστές σεβόμαστε περισσότερο την έννοια του θεού από τους πιστούς. Σεβόμαστε το λόγο του ως έναν απλοϊκό νόμο που αν τον ακολουθούσαν οι πιστοί ίσως ο κόσμος θα ήταν διαφορετικός. Οι πιστοί ενδύονται το λόγο του όταν θέλουν να αποκομίσουν οφέλη εις βάρος άλλων των πιστών, να επιδοθούν σε απάτες ή σφαγές ή τελικά να ηδονιστούν διανοητικά με όποιον τρόπο αυτοί γουστάρουν, λέγοντας τις πιο πολλές φορές εμβριθείς παλάβρες. Είναι ένα είδος διανοητικού αυνανισμού.
«Στο άρθρο του σχετικά με την καμπαλά ενδιαφέρεται για τις προφητικές συλλήψεις χωρίς τις οποίες ―η μεσσιανική ανθρωπότητα θα μιλούσε με ύμνους― (κάτι που βρίσκουμε και στα κείμενα του Βάλτερ Μπένγιαμιν).
Άραγε τι σημαίνει αυτό; τι σημαίνει μεσσιανική ανθρωπότητα; τι σημαίνει πως χωρίς προφητικές συλλήψεις θα μιλούσε με ύμνους; τι είναι οι προφητικές συλλήψεις;
Αηδιαστικά πράγματα και ειδικά στο εικοστό πρώτο αιώνα.
Αναρωτιέμαι πως ένα περιοδικό σαν τις «σημειώσεις» εκδίδει τέτοιες ανοησίες;
«Και αντιπαραθέτει αυτονόητα τον μεσσιανικό χρόνο υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση για τη θετική ή αρνητική αξία της παράδοσης δεν ανήκει στην παγκόσμια ιστορία, αλλά στο δικαστήριο του κόσμου δηλαδή στην Έσχατη Κρίση».
Έχουμε λοιπόν ένα κείμενο α-νόητης μέθης! Της μέθης του μυστικισμού. Ποιός κτυπά την καμπάνα της Κρίσης και με ποιό δικαίωμα, από ποιό θεό!
Πόσο αποδίδει η ανοησία κι η μέθη της βλακείας!
Είναι καί ο Μπένγιαμιν στην παρέα; Είναι γι’αυτό που μια σειρά εβραίων διανοουμένων ακόμα και εθνικών που τους ακολουθούν είναι ακατανόητοι και μπουρδολόγοι;
Άραγε μπορούν οι ίδιοι να κατανοήσουν και να ερμηνεύσουν τα λεγόμενά τους, ή αυτοϊκανοποιούνται από την μέθη του παραλογισμού;
Είναι άραγε αυτή η νέα φιλοσοφία του παραλογισμού μέσα στη λογική;
Αν ο ιουδαϊσμός θέλει να ξαναβρεί το αληθινό αρχαίο του υπόβαθρο, μπορεί να το αναζητήσει στην βακχεία που είναι η πρακτική της τραγικότητας, τότε που ο Γιαχβέ ήταν Ιοβάκχος, τότε που το «άστρο του Δαβίδ» ήταν διθυραμβικό που ήταν το πέρασμα από δύο αντίθετες θύρες συγχρόνως: τη θύρα της ζωής και τη θύρα του θανάτου. Με αμπέλια και κισσούς να τραγουδήσει την αντιφατικότητα (την τραγικότητα) του Είναι. Όπως κάνουν ο Λάο-Τσε και ο Ηράκλειτος!
Ο ΕΤΕΡΟΔΟΞΟΣ ΜΕΣΣΙΑΝΙΣΜΟΣ
ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ- Θ.ΚΑΒΑΣΗΣ
Τα προς κρίσιν αποσπάσματα παρουσιάζονται με χονδρά και λοξά γράμματα,
οι τονισμένες παρατηρήσεις όπως αυτά και το γενικό κειμενο απλά όπως αυτά.
Διαβάζοντας αυτό το κείμενο μένω εμβρόντητος από τις αντιφάσεις κι από την αναβίωση εννοιών που περίμενα ότι στο σύγχρονο κόσμο είναι πλέον νεκρές: «το μεσσιανικό βασίλειο» «η μεσσιανική προφητεία» «η καμπαλά», το πεπρωμένο, σε λίγο θ’ακούσουμε και για «το δαχτυλίδι της μάνας» ή των Νιμπελούγκεν, όλ’αυτά συνιστούν ένα απόπατο μυστικιστικό… «Εδώ γίνονται Σόδομα και Γόμορα». Ο συγγραφέας δεν έχει αντιληφθεί ότι εδώ και αιώνες ζούμε στο διαφωτισμό ή βλέπει πολύ «Χάρρυ Πόττερ».
Η κριτική αυτή βέβαια δε σχετίζεται με το έργο του Σόλεμ, το οποίο δεν γνωρίζω, αλλά με την παρουσίασή του από τον Michael Lowy.
«Ο Γκέρσομ Σόλεμ δεν είναι ούτε ταλμουδιστής, ούτε καμπαλιστής ούτε προφήτης. Είναι ιστορικός, άνθρωπος της επιστήμης, πανεπιστημιακός, προσκολλημένος στον σιωνισμό. Ο Σόλεμ ανήκει στην κατηγορία των εβραίων νεωτερικών διανοουμένων που αισθάνονται τραυματικά την απομάγευση του κόσμου, την Entzauberung der Welt, που σύμφωνα με τον Mαχ Βέμπερ, αποτελεί χαρακτηριστικό της νεωτερικότητας. Αλλά βρίσκεται στο μεγάλο ρεύμα της νεωτερικής κριτικής της νεωτερικότητας που μέσα στο μύθο αναζητά, την ιστορία ή την θρησκεία αντίδοτο για την απώλεια της ουσίας. Δεν επιθυμεί καθαρή κι απλή επιστροφή στο παρελθόν : δεν μπορεί να πιστέψει στην καμπαλά ή τον επικείμενο ερχομό του μεσσία. Η δική του στρατηγική για την απομάγευση του κόσμου τοποθετείται στο εσωτερικό της νεωτερικότητας: θα γίνει ο ιστορικός της καμπαλά και του μεσσιανισμού. Με την μεσολάβηση της ιστοριογραφίας, θα αναβιώσει τη θελκτική πνευματική μαγεία του εβραϊκού μυστικισμού».
Ο Σόλεμ λοιπόν ενώ δεν είναι ούτε καμπαλιστής ούτε μεσσιανιστής και ενώ αισθάνεται τραυματικά για την απομάγευση του κόσμου, όντας κριτικός νεωτεριστής της νεωτερικότητας, μέσα στο μύθο την ιστορία και τη θρησκεία επιδιώκει μιαν άλλην απομάγευση και αναζητεί μιαν αόριστη χαμένη Ουσία. Με την ιστοριογραφία λοιπόν ακολουθώντας μιαν άλλη εσωτερική νεωτερική απομάγευση αναβιώνει την πνευματική μαγεία του εβραϊκού μυστικισμού.
Δεν είναι καμπαλιστής αλλά είναι κάπως, δε θέλει την απόμάγευση αλλά τη θέλει αλλιώς, δηλαδή εντάσσει όλα αυτά σ’ένα νεωτερικό ρεύμα εβραϊκού μυστικισμού. Είναι ορθολογικός μυστικιστής;
«Από την άλλη το έργο του Γκέρσομ Σόλεμ συμβάλλει με ένα καινούριο βλέμμα πάνω στην εβραϊκή θρησκευτική παράδοση αποκαθιστώντας την μεσσιανική και αποκαλυπτική της διάσταση που έχει εξαφανιστεί από τη φιλελεύθερη ανάγνωση της «ιουδαϊκής γνώσης». Και ενώ ο Μαχ Βέμπερ και Βέρνερ Σόμπαρτ έχουν δει στην εβραϊκή πνευματικότητα μόνον έναν υπολογιστικό ορθολογισμό, ο Σόλεμ έφερε στην επιφάνεια τα υπόγεια μυστικιστικά, αιρετικά, μεσσιανικά και ουτοπικά ρεύματα της ιστορίας του Ιουδαϊσμού».
―Δηλαδή όλο το σκότος μαζί―.
«Είναι αξιοσημείωτο ότι το πρώτο έργο για την καμπαλά που μελέτησε, είναι ενός γερμανού θεοσοφιστή του Franz Joseph Molitor που επέδρασε πολύ στη σκέψη του· σε τόσο βαθμό που ισχυριζόταν ότι καταλάβαινε την καμπαλά καλύτερα από τις μεγαλύτερες θρησκευτικές αυθεντίες της εποχής του. (Κατά τ’άλλα σύμφωνα με τον συγγραφέα μας δεν ήταν καμπαλιστής). Η αναζήτηση της ιουδαϊκής παράδοσης τον οδηγεί στο σιωνισμό από τη μια και στον ιουδαϊκό μυστικισμό απ’την άλλη. Που τον ρίχνει στην καρδιά του πολιτιστικού εργαστηρίου όπου ζημώνονται: η θρησκεία, η επανάσταση, το σιωνιστικό όνειρο, η αναρχική ουτοπία, ο γερμανικός ρομαντισμός, και ο ιουδαϊκός μυστικισμός»!!!
Αν είναι αυτό δυνατόν! Αυτός ο άνθρωπος θα πρέπει να έχει ζημωθεί στο καζάνι της τρέλας. Η επανάσταση κι η αναρχική ουτοπία δεν συμβιβάζονται με τη θρησκεία και το σιωνιστικό όνειρο, ούτε ο γερμανικός ρομαντισμός με τον ιουδαϊκό μυστικισμό.
Βέβαια ο μυστικισμός, επιτρέπει δια μέσου του διαλογισμού, κάποιος να στέκεται μέσα σ’ένα αρχαίο ερείπιο, (το οποίο η αρχαιολογική έρευνα έχει δια μέσου των μεθόδων των ραδιοϊσοτόπων χαραχτηρίσει χιλίων ετών), και ν’αποφαίνεται μέσω της «εναισθήσεώς» του και μιας αόριστης ενόρασης και «εσωτερικής εμπειρίας», ότι αυτό είναι δέκα χιλιάδων ετών. Εκεί στο μυστικισμό όλα μπορούν να λεχτούν αρκεί να λέγονται όμορφα (όπως τα γραπτά του Κοέλιο) και να αγγίζουν τη μυστικιστική αίσθηση μιας ομάδας ανοήτων. Μιας ομάδας που μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο στηριζόμενη στο χρήμα της τοκογλυφίας, την ώθηση της CIA και τη μεταφυσική ως μυστικισμό, πέτυχε να επιβάλει το ψέμα και την ανοησία στην τέχνη, τη φιλοσοφία και την πολιτική.
«Ο Σόλεμ παρά την ένταξή του στον σιωνισμό που αντιλαμβάνεται ως ένα επαναστατικό κίνημα, στρέφεται κατά του ιδρυτού του Herzl. Κατηγορεί τον Herzl ότι η μόνη του σκέψη ήταν η εξουσία του εβραϊκού κράτους».
Δεν είμαι πολύ «χωμένος» στα αιτήματα του σιωνισμού αλλά νομίζω πως είναι ένα σωβινιστικό μόρφωμα που έχει ήδη ολοκληρώσει τη μορφή του. Τώρα αν ο Σόλεμ ήθελε έναν «αναρχικό σιωνισμό», μπορώ να πω μετά εορτής βέβαια, ότι αυτό ήταν μια απραγματοποίητη μπούρδα). Όλοι αυτοί οι νέοι σιωνιστές διανοούμενοι που θέλαν να παντρέψουν τον εβραϊκό σωβινισμό με την επανάσταση και τον αναρχισμό, τη θρησκεία με τον υλισμό, τη λογική με τον μυστικισμό, είχαν τρικυμία εν κρανίω.
Αυτός, ο αδελφός του Βέρνερ κι ο Βάλτερ Μπένζαμιν αναφέρονται εδώ ως μεταξύ τους συμφωνούντες όντας αντιμιλιταριστές, όμως ίσως διαφωνούσαν σε πολύ περισσότερα πράγματα που ο συγγραφέας σκεπάζει με νέφος σιωπής θέλοντας να αντλήσει κύρος από τους άλλους χωρίς όμως να το δικαιολογεί.
«Ο νεαρός αντάρτης ενδιαφέρεται πολύ γρήγορα για το μυστικισμό αλλά όχι ακόμα για την καμπαλά. Επικαλείται και εύχεται για τη δημιουργία μιας ιστορίας περί του μυστικισμού όπου θα περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων και ο Λάο-Τσε».
Ισχυρίζομαι ότι ο Λάο-Τσε είναι ένας από τους μεγαλύτερους διαλεκτικούς μαζί με τον Ηράκλειτο τον εφέσιο και το Ζήνωνα τον ελεάτη. Όλοι όσοι τσαλαβουτάνε στο μυστικισμό κι επειδή από άγνοια ή από ανοησία αδυνατούν ν’αντιληφθούν ότι υπάρχει κι άλλη λογική από τον ορθολογισμό, μαγεύονται απ’τις διαλεκτικές προτάσεις και τις εντάσσουν στο μυστικισμό.
Λάο-Τσε:
―η μεγαλη ευθεία οφείλει να είναι κυρτή, ―το μεγάλο τετράγωνο δεν έχει γωνίες, ―ο πιο γρήγορος δρομέας δεν αγγίζει τη γη, ―η μεγάλη σεμνότητα φαντάζει αλαζονία, ―η ασφαλέστερη πόρτα δεν έχει κλειδαριά, ―το ανώτερο δέσιμο δεν έχει κόμπο, ―η αξία του τροχού βρίσκεται στο κενό που υπάρχει στο κέντρο του, η αξία του δοχείου στο κενό που περιέχει, του σπιτιού επίσης, ―η μεγάλη καλοσύνη φαντάζει υποκρισία ―η μεγάλη δύναμη είναι αδυναμία ―ο μεγάλος ήχος δεν ακούγεται ―η μεγάλη εικόνα δεν έχει σχήμα ―το μεγάλο δημιούργημα είναι χωρίς δημιουργό, δεν τελειώνει, ―η μεγάλη τελειότητα είναι ατελής, δε ζεί μετά την ολοκλήρωσή της, είναι το πλήρες που είναι κενό ―η μεγάλη ικανότητα περιέχει αβεβαιότητα, ―ο πολύ νοήμων φαντάζει απλοϊκός―, ―η μεγάλη ευφράδεια είναι λιτή, η ανώτατη σιωπηρή― κλπ.
όλες αυτές οι προτάσεις είναι προτάσεις διαλεκτικής λογικής
Διαλεκτικά, (κάθε τι όντας αντιφατικό, δηλαδή κοινωνώντας πάντα με το αντίθετό του), στο μέγιστο βαθμό, από μέσα του αναδύεται το αντίθετό του. Η ευρωπαϊκή διαλεκτική ξεκινά από τους προσωκρατικούς και κορυφώνεται στον Ηράκλειτο και τον Ζήνωνα. Βέβαια όλοι οι ευρωπαϊκοί σωβινιστικοί λαοί αφού σιτιστούν στο τραπέζι των ελλήνων μετά αρχίζουν να μπουρδουκλώνουν τις έννοιες με μυστικιστικό κάρυ από τον απόπατο της ινδίας και κάνουν φιλοσοφία και μάλιστα μυστικιστική. Εκεί μπορείς να λές ότι θές: για τις επτά λιχνίες που φωτίζουν τον κόσμο, για τις επτά σφαίρες που αποτελείται η εσωτερικότητα, για την τετρακτίδα, για τη μουσική των εννέα σφαιρών του σύμπαντος που άκουγε ο Πυθαγόρας και ακούνε τώρα οι ινδοί γκουρού και πιθανόν οι εβραίοι μυστικιστές και τις διάφορες αόριστες εσωτερικές «εμπειρίες». Ας μην ξεχνάμε και τους νεοορθόδοξους χριστιανούς διανοούμενους που «ερμηνεύουν» τα ιερά πατερικά κείμενα στα οποία σχίζονται οι ουρανοί και αναδύεται το σύμπυρο φως της θεϊκής σοφίας.
«Στη διάρκεια των ετών 1914-1915 εξυμνούσε ως μαθητής του Μπούμπερ την επανανακάλυψη του χασσιδισμού και του ιουδαϊκού μυστικισμού.
Μέσα στον ιουδαϊσμό που θεωρείτο μέχρι τώρα ως κλασική θρησκεία του ορθολογισμού, του υπολογιστικού σκεπτικισμού, ανακάλυψε το ανορθολογικό, το συναίσθημα και τη νοσταλγία, που είναι η μητέρα της συνένωσης».
Εδώ τώρα αν κάποιος μπορεί βρεί ορθολογική και σκεπτικιστική άκρη στον ιουδαϊσμό θα κάνει το «όγδοο θαύμα»: και είπεν ο Θεός γεννηθήτο φως και εγένετο φως, κλπ κλπ. . . και μετά ένα πανηγύρι νοητικής αυθαιρεσίας μπορεί να σταματά τον ήλιον πάνω από την Καπερναούμ και τίποτα να μη συμβαίνει ή ακόμα να δημιουργεί τον Αδάμ από πυλό κι ενώ έχει τη δυνατότητα να το κάνει και με την Εύα δεν το κάνει, αλλά για μια πιο «ορθολογική» διαδικασία παίρνει ένα παΐδι του Αδάμ και την δημιουργεί. Ο Θεός έχει και την πίτα και το μαχαίρι γι’αυτό μπορεί να κάνει ότι θέλει· εξάλλου θεός είναι! Βέβαια οι άγιοι πατέρες των ιουδαίων όπως και της χριστιανικής ορθοδοξίας ερμήνευσαν όλους αυτούς τους θεϊκούς συμβολισμούς ορθολογικά, αλλά αυτό το ποτήρι δεν καταπίνεται χωρίς το όπιο του μυστικισμού κι από κεί και πέρα αφού τεθούν οι παράλογοι όροι με έναν ορθολογικό βηματισμό μπόρεσαν να κτίσουν το παλάτι του απόλυτου και του αιώνιου. Αυτά μας τά’παν άλλοι και καλύτερα και στη αρχαιότητα και στην ευρώπη. Από τον Πυθαγόρα, τον Παρμενίδη, τον Πλάτωνα, ως τον Καντ, τον Χέγκελ, ακόμα και τον Χάιντεγκερ, οι οποίοι τουλάχιστον προσπάθησαν αληθινά να ορθολογίσουν όλη αυτή την κατάσταση, δηλαδή να την ορθολογίσουν ως μεταφυσική. Έλα όμως που η άτιμη επιστήμη μας ξέπλυνε απ’αυτή τη μυστικιστική αηδία: Η ανάγνωση του ανθρώπινου DNA απέδειξε ότι κάθε τι εκ τών προτέρων (a priori) δεν είναι άλλο από την κληρονομική καταγραφή της πορείας του όντος μεσα στο παγκόσμιο γίγνεσθαι. Ο άνθρωπος περιέχει μέσα του κληρονομικά όλη αυτή την καταγραφή και η εμπειρία του αποκωδικοποιεί τους αρχαίους δρόμους αυτής της καταγραφής. Το μόνο που μένει είναι αν αυτή η καταγραφή είναι ορθολογική ή διαλεκτική (αντιφατική) ή και τα δυο μαζί.
Το ανορθολογικό λοιπόν συναίσθημα που είναι η μητέρα της συνένωσης δεν είναι παράλογο ούτε μυστικό, πέραν της όποιας λογικής, είναι η διαλεκτική τέχνη της νόησης που μας πρότειναν ο Ηράκλειτος, ο Ζήνων και ο Λάο-Τσε.
Όλοι οι μεγάλοι διανοητές της μεταφυσικής ή ακόμα και του ορθολογισμού (Πλάτων, Ντεκαρτ, Καντ, Χέγκελ, Χάιντεγκερ κλπ), δεν θα είχαν γράψει τα συγγράμματά τους ή τουλάχιστον θα τα είχαν γράψει διαφορετικά· αφού η εκ των προτέρων γνωστική δυνατότητα του όντος, που είναι καί οι ιδέες του Πλάτωνα καί η βάση της μεταφυσικής του Καντ, δεν χρειάζονται πια για να παίξουν αυτό το ρόλο. Το ρόλο των αντιστοιχιών της λογικής επαλήθευσης και της οργάνωσης του νοείν, τώρα τον παίζει η επιστήμη της ανάγνωσης των δομών του DNA. Και έτσι σχεδόν όλες οι επιστήμες θα πρέπει να ξανακοιταχτούν, ειδικά αυτές που πραγματεύονται τα περί νόησης και ψυχής.
Θα το πω κι ας φρενοκρουστούν οι ψυχολόγοι και οι ψυχίατροι, μια που είναι ένα αγκάθι δεκαετίες τώρα: η αποκωδικοποίηση του ανθρώπινου DNA θα πετάξει στα σκουπίδια όλα τα συγγράμματα των φροϊδιστών των ψυχιάτρων και των ψυχολόγων. Όσο για τις μεθόδους των ξυλοδαρμών, των ηλεκτροσόκ και των φαρμάκων καταστολής μετά από λίγα χρόνια θα γελάμε και θα κλαίμε, όπως θα γελάμε και θα κλαίμε με κάθε είδους μεταφυσική. Έτσι στη μεταφυσική δεν μένει καμιά επιστημονικότητα ούτε αυτή της παραψυχολογίας, αφού όλα αυτά τα φαινόμενα θα διερευνηθούν επιστημονικά με λογικούς κανόνες μέσα στην καταγραφή του DNA. Το μόνο που μένει, είναι ο απόπατος του μυστικισμού που κάποτε θα εντάσσεται κι αυτός ο ιδιος στην έρευνα της συγκριτικής ανθρωπολογίας ως ένα φαινόμενο πρωτογονισμού και δεισιδαιμονίας. Για τον απόπατο του μυστικισμού κανείς δε μπορεί να κάνει τίποτα· αυτοί έχουν άλλους δρόμους για τη διερεύνηση της αλήθειας υπεράνω και πέραν της λογικής.
«Στο μεταξύ, κάτω απ’την επιρροή του Βάλτερ Μπένζαμιν, απομακρύνεται από τον δάσκαλό του και το 1917 ανακαλύπτει την καμπαλά»
(Δεν ξέρω αν φταίει ο συγγραφέας ή όχι, αλλά απ’την αφήγηση νοιώθω ότι ο Σόλεμ ενώ παρουσιάζεται από τον συγγραφέα ως μη καμπαλιστής, αυτή την καμπαλά έχει ανακαλύψει πολλές φορές, σε βαθμό που θεωρούσε τον εαυτό του «αυθεντία στην ερμηνεία της» όπως έχει αναφερθεί πριν). Ο τρόπος που παρουσιάζεται εδώ η καμπαλά δίνει την εντύπωση ότι είναι κάτι πολύ σπουδαίο, ακόμα τελευταία άκουσα πως μυήθηκε η Μαντόνα και πολλοί ηθοποιοί το χόλυγουντ. Όμως το σίγουρο είναι πως αυτοί οι εβραίοι ξέρουν να πουλάνε.
«Σε μια απ’τις εκδόσεις του ημερολογίου του προαναγγέλει το μέλλον: Η γλωσσολογική θεωρία της καμπαλά και η ίδια η καμπαλά δεν έχουν βρεί ακόμα έναν επαρκή ερμηνευτή. ― Ω Γκέρχαρτ Σόλεμ τι τεράστιο έργο σε περιμένει…!»
«Στη συνέχεια επαναανακαλύπτει ένα τομέα της ιουδαϊκής παράδοσης που ήταν τελείως ξεχασμένος: τα μυστικιστικά δόγματα μετά την καμπαλά. Στο πρώτο άρθρο του για την καμπαλά εξαίρει τον “αντιαστικό” μαγικό “εκρηκτικό” χαραχτήρα της ιουδαϊκής παράδοσης…»
Και αυτή την επιστροφή στο σκότος θεωρεί ο συγγραφέας μας μεγάλο κατόρθωμα. Αυτή είναι η επιστροφή στη «μαγεία» της θρησκείας και στο κάψιμο των ανταγωνιστών μάγων και των μαγισσών από την ιερά εξέταση, για να βάλουν στο χέρι της εβραϊκές περιουσίες οι καθολικοί ιεράρχες και πρίγκιπες.
«Θα διακινδυνεύσει μια πορεία αποφασιστικά «ιστορικίστικη». (Στην ιστορία βρίσκει την πολιτισμική απάντηση στον ψυχρό αφηρημένο ορθολογισμό του αστικού κόσμου)».
Μα όλοι ξέρουμε ότι η ιστορία για να ξεφύγει από τον ανατολίτικο μύθο όπου ο καθένας έλεγε ότι ήθελε και χρονολογούσε όπως ήθελε, οπλίστηκε με ορθολογισμό. Με αυτό τον αριστοτελικό ορθολογισμό που όλοι καταριώμαστε μα όλοι χρησιμοποιούμε για να στηρίξουμε τις απόψεις μας, ακόμα κι οι μυστικιστές.
«Αυτό που τον έλκει στα μυστικιστικά κείμενα του παρελθόντος είναι κυρίως η εσχατολογική θέαση που τα διαπερνά».
Η εσχατολογική αντίληψη είναι ίσως η πιο ανόητη προσέγγιση για τον κόσμο. Αυτή σημαίνει ότι:
α. Ο κόσμος έχει κάποιο τέλος αφού έχει μιαν αρχή που είναι η δημιουργία. β. Ο κόσμος είναι ένα κλειστό σύστημα όπου από τη στιγμή που τέθησαν από το θεό οι όροι λειτουργίας του, από κάποια στιγμή και μετά θα επαναλαμβάνει τα παίγνια που είναι το όριά του. γ. Ο θεός κούρδισε το ρολόι του που είναι ο κόσμος και κάποια στιγμή είναι μοιραίο αυτό να ξεκουρδιστεί να σταματήσει ή να γυρίζει χωρίς να μετρά πια.
Αυτή η απλοϊκή παρουσίαση μου της εσχατολογίας, η οποία συχνά μπορεί να τυλίγεται με πολύ ποιητικό ένδυμα, ουστικά είναι ακριβώς αυτή. Επίσης είναι μια αλαζονική προς το λόγο του θεού προσέγγιση αφού όλοι αυτοί οι θεολόγοι, οι εσχατολόγοι, οι μυστικιστές, οι μάγοι, οι ιερείς και όλοι οι παρεμφερείς δεν κάνουν άλλο από το να υποκαταστούν το λόγο του θεού. Δηλαδή θεωρούν ότι ο θεός τους είναι ανίκανος να εκφραστεί και να αποκαλύψει την αλήθεια ή ότι δεν έγινε μια τέτοια αποκάλυψη σε κανέναν, ούτε στο Μωησή. ―Αν υπάρχει θεός και αν θέλει, μπορεί να δείξει τις προθέσεις του και να αποκαλύψει το λόγο του. Βέβαια κάποιοι βέβηλοι δηλώνουν ότι από το στόμα τους μιλά ο Θεός. Εμείς οι άθεοι και οι υλιστές σεβόμαστε περισσότερο την έννοια του θεού από τους πιστούς. Σεβόμαστε το λόγο του ως έναν απλοϊκό νόμο που αν τον ακολουθούσαν οι πιστοί ίσως ο κόσμος θα ήταν διαφορετικός. Οι πιστοί ενδύονται το λόγο του όταν θέλουν να αποκομίσουν οφέλη εις βάρος άλλων των πιστών, να επιδοθούν σε απάτες ή σφαγές ή τελικά να ηδονιστούν διανοητικά με όποιον τρόπο αυτοί γουστάρουν, λέγοντας τις πιο πολλές φορές εμβριθείς παλάβρες. Είναι ένα είδος διανοητικού αυνανισμού.
«Στο άρθρο του σχετικά με την καμπαλά ενδιαφέρεται για τις προφητικές συλλήψεις χωρίς τις οποίες ―η μεσσιανική ανθρωπότητα θα μιλούσε με ύμνους― (κάτι που βρίσκουμε και στα κείμενα του Βάλτερ Μπένγιαμιν).
Άραγε τι σημαίνει αυτό; τι σημαίνει μεσσιανική ανθρωπότητα; τι σημαίνει πως χωρίς προφητικές συλλήψεις θα μιλούσε με ύμνους; τι είναι οι προφητικές συλλήψεις;
Αηδιαστικά πράγματα και ειδικά στο εικοστό πρώτο αιώνα.
Αναρωτιέμαι πως ένα περιοδικό σαν τις «σημειώσεις» εκδίδει τέτοιες ανοησίες;
«Και αντιπαραθέτει αυτονόητα τον μεσσιανικό χρόνο υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση για τη θετική ή αρνητική αξία της παράδοσης δεν ανήκει στην παγκόσμια ιστορία, αλλά στο δικαστήριο του κόσμου δηλαδή στην Έσχατη Κρίση».
Έχουμε λοιπόν ένα κείμενο α-νόητης μέθης! Της μέθης του μυστικισμού. Ποιός κτυπά την καμπάνα της Κρίσης και με ποιό δικαίωμα, από ποιό θεό!
Πόσο αποδίδει η ανοησία κι η μέθη της βλακείας!
Είναι καί ο Μπένγιαμιν στην παρέα; Είναι γι’αυτό που μια σειρά εβραίων διανοουμένων ακόμα και εθνικών που τους ακολουθούν είναι ακατανόητοι και μπουρδολόγοι;
Άραγε μπορούν οι ίδιοι να κατανοήσουν και να ερμηνεύσουν τα λεγόμενά τους, ή αυτοϊκανοποιούνται από την μέθη του παραλογισμού;
Είναι άραγε αυτή η νέα φιλοσοφία του παραλογισμού μέσα στη λογική;
Αν ο ιουδαϊσμός θέλει να ξαναβρεί το αληθινό αρχαίο του υπόβαθρο, μπορεί να το αναζητήσει στην βακχεία που είναι η πρακτική της τραγικότητας, τότε που ο Γιαχβέ ήταν Ιοβάκχος, τότε που το «άστρο του Δαβίδ» ήταν διθυραμβικό που ήταν το πέρασμα από δύο αντίθετες θύρες συγχρόνως: τη θύρα της ζωής και τη θύρα του θανάτου. Με αμπέλια και κισσούς να τραγουδήσει την αντιφατικότητα (την τραγικότητα) του Είναι. Όπως κάνουν ο Λάο-Τσε και ο Ηράκλειτος!
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου