ΒΑΛΤΕΡ ΜΠΕΝΓΙΑΜΙΝ

                          O  ΒΑΛΤΕΡ ΜΠΕΝΓΙΑΜΙΝ
Κάποιοι διανοητές, κυρίως Εβραίοι, είναι ευλογηµένοι, ενώ άλλοι, κυρίως Έλληνες, είναι κολασµένοι. Στο φιλοσοφικό γίγνεσθαι του σύγχρονου κόσµου, ακούµε πολύ συχνά για διανοητές που ενώ χαρακτηρίζονται µεγάλοι από ένα µεγάλο εκκλησίασµα, δεν έχουν αληθινά τίποτα συγκεκριµένο να µας πουν.  Βέβαια υπήρξαν κάποιοι οι οποίοι πρότειναν κάποιες αναµασηµένες και καλοχωνεµένες θεωρίες οι οποίες πάντα είχαν σαν βασικό υπόβαθρο κάποιου είδους µεταφυσική, ψυχολογίας ή ακόµα και µυστικιστικές ενοράσεις όπως η Καµπαλά. Μπορείς δηλαδή ανάµεσα σ’αυτούς τους διανοητές να βρεις επαναστάτες-Καβαλιστές, αναρχικούς-µεταφυσικούς και µαρξιστές-µυστικιστές-µεταφυσικούς, οι οποίοι µπορούν να κουµαντάρουν µε υπερηφάνια όλα αυτά µέσ’το Διαλεκτικό Υλισµό.  Γι’αυτούς, στην Εβραϊκή θρησκεία και τα κείµενά της υπάρχει µια µυστική δυναµική που µπορεί να χωράει όλα.          Τι γίνεται λοιπόν µε τους Εβραίους;    Οι Εβραίοι είναι ένας εξαίρετος λαός, ο οποίος µάλιστα πήρε τον ελληνικό πολιτισµό και τον ανέβασε σε µεγάλα ύψη. Μάλιστα έκανε το εξής θαυμαστό: αντάλλαξε με τους έλληνες πολιτιστικά προϊόντα. Πήρε επιστήμη και έδωσε θρησκεία. Είναι όμως από τους λίγους λαούς που τον πλούτο µετέτρεψαν σε µεγάλο πολιτιστικό ρεύµα και πολλές φορές ¨κυριάρχησαν¨ στο πολιτισµικό στερέωµα. Υπήρξαν µεγάλοι επιστήµονες και µεγάλοι καλλιτέχνες, όµως µεταξύ τους υπήρξαν και ατάλαντοι, οι οποίοι µολονότι γόνοι µεγάλων οικογενειών και μολονότι είχαν σπουδάσει σε διακεκριµένα πανεπιστήµια δεν είχαν τίποτα δικό τους να παρουσιάσουν. Κάποιοι απ’αυτούς, επειδή η µουσική με την οποία ασχολήθηκαν επιτυχώς μεγάλοι Εβραίοι καλλιτέχνες, ήταν πλέον µια προκεχωρηµένη επιστήµη που συγχρόνως χρειαζόταν τεράστιο ταλέντο, επιδόθηκαν στις εικαστικές τέχνες και εµφάνισαν νέα ρεύµατα κακοτεχνίας µια και µπορούσαν να τα στηρίξουν µέσα από πουληµένες γκαλερί. Άλλοι σώθηκαν µέσω της λογοτεχνίας και ειδικά του υπερρεαλισμού, όπου ο συγγραφέας έγραφε με μεγάλη ταχύτητα ό,τι είχε ονειρευτεί το προηγούμενο βράδυ, επικοινωνώντας έτσι με υποσυνείδητό του και άρα με τη δική του αλήθεια.  Όµως η καλύτερη ενασχόληση ατάλαντων αλλά µορφωµένων λογίων Εβραίων υπήρξε ο διασυρµός της φιλοσοφίας.    Είδαµε λοιπόν τον Χούσσερλ να ξαναοργανώνει τις πυρρώνιες αντιλήψεις µέσα στο αµφιλεγόµενο αλώνι της ψυχολογίας κι από κει, ένα µεγάλο ρεύµα φιλοσοφικής ¨ανανέωσης¨, να γεννά ουτοπίες, χίµαιρες και τέρατα, που µολονότι θέλουν να εναντιώνονται στη µεταφυσική, τσαλαβουτάνε στο µυστικισµό.         Όλες οι θεωρίες που πατάνε στη µεταφυσική, το µυστικισµό και γενικά έχουν εφαλτήριο την ψυχή είναι κίβδηλες, γιατί η ψυχή δεν υπάρχει. Η σύγχρονη επιστήµη έχοντας πλέον κατασταλάξει στο σκοτεινό θέµα περί της ψυχής, την έχει προσοµοιάσει µε το ανθρώπινο DNA.  Έτσι όλες οι επιστήµες που στηρίχτηκαν στον ¨αέρα¨ της ψυχολογίας, δυστυχώς τις πήραν οι επιστηµονικές θύελλες. Ακόµα κι η επιστηµονικότητα της Μεταφυσικής όπως την όρισε ο Καντ δεν έχει πια επιστηµονικό καταφύγιο.  Μετά τον Καντ, τον Χέγκελ, τον Χούσσερλ και τον Χάιντεγκερ, γεννήθηκε ένα φιλοσοφικό ρεύµα που ήθελε το γάµο αυτού του γίγνεσθαι µε τον µαρξισµό. Δηλαδή µε την προοπτική της δικαιοσύνης.  Τότε άρχισε το γαϊτανάκι των ιδιωτικών γλωσσών όπου βρήκαν το δρόµο τους ο Αντόρνο κι όλη αυτή η παρέα της Κριτικής Θεωρίας. Η Κριτική Θεωρία βέβαια δεν υποχρέωνε κανέναν να προτείνει κάτι δικό του, µάλιστα το απεύχετο ή το παρουσίαζε με τη δική του "ιδιωτική¨γλώσσα ώστε να είναι ακατανόητο κι έτσι να µην µπορεί κάποιος να κρίνει τον κριτικό φιλόσοφο, ενώ αυτός να έχει επιστηµονικό σκοπό και δικαίωµα την ίδια την κριτική άλλων και ειδικά διακεκριµένων φιλοσόφων, απ’όπου θα αντλούσε µια παρασιτική αυθυπαρξία. Τι έχει µείνει απ’τον Βιττγκενστάιν, τον Αντόρνο, τον Μαρκούζε, τον Φουκώ, τον Ντερριντά κι όλους τους Κριτικούς ή όχι Φιλοσόφους; Εγώ ο απλός διανοούµενος δε βλέπω τίποτ’άλλο από κριτικές επί κριτικών, διευκρινίσεις επί διευκρινίσεων, όµως τίποτα περί την τέχνη της νόησης που είναι η ίδια η φιλοσοφία.  Σ’εµένα φαίνεται ότι όλο αυτό το διαλογικό γίγνεσθαι γεννήθηκε και χάθηκε µέσ’τα όρια της διαλογικής πάλης του Ηράκλειτου και του Παρµενίδη. Επειδή όµως από τότε υπήρξε χώρος για διευκρινίσεις, µέσα σ’αυτό το γίγνεσθαι µπόρεσε να ζήσει µέχρι της µέρες µας αυτού του είδους η ¨κριτική σκέψη¨. Από κάποια στιγµή και µετά όµως, οι διευκρινίσεις ολοκληρώθηκαν και τότε έπρεπε να γίνει ένας παραγωγικός απολογισµός.  Αυτός ο απολογισμός πρέπει να περιλαμβάνει και τον Μπένγιαμιν.       Ποιος ήταν λοιπόν ο Μπένγιαµιν µέσα σ’αυτό το χώρο;     Λέγεται ότι:   Ο πατέρας του ήταν τραπεζίτης.  Ότι είχε σπουδάσει στο Πανεπιστήµιο του Φραϊνµπουργκ, του Χούµπολτ και είχε µιαν τεράστια σειρά διακεκριµένων γνωριµιών στο χώρο των τεχνών και της φιλοσοφίας. Μετάφρασε Μπωτλαίρ και σπούδασε ξανά στο Μόναχο. Γνωρίστηκε µε τον Ρίλκε και τον Σόλεµ που έγιναν φίλοι. Εκείνη την εποχή έγραψε την εργασία του για τον Χαίλντερλιν. Πήγε στο Πανεπιστήµιο της Βέρνης, γνωρίστηκε µε τον Μπλόχ και παντρεύτηκε την Πόλλακ, µε την οποίαν απέκτησε ένα γιο· εκεί απέκτησε διδακτορικό. Γνωρίστηκε µε τον Αντόρνο και τον Λούκατς και φυσικά είχε όλα τα εχέγγυα να φτάσει στην κορυφή. Ήταν µαρξιστής, λόγιος, κριτικός λογοτεχνίας, δοκιµιογράφος, µεταφραστής και φιλόσοφος. Συνδέθηκε µε την Κριτική Θεωρία της Σχολής της Φρανκφούρτης κι επηρεάστηκε από τον Μπρέχτ, ο οποίος λέγεται ότι ανέπτυξε την Κριτική Αισθητική και τον Διαλεκτικό Υλισµό(;) και από τον Σόλεµ, ο οποίος λέγεται ότι ανέπτυξε τη σύγχρονη Καµπαλά και τον Ιουδαϊκό µυστικισµό(;).      Είναι όµως φανερό ότι δεν έχει να δείξει τίποτα κατά-δικό του, πρωτογενές, ακόµα η σχέση του µε την Καµπαλά και τον µυστικισµό, υποσκάπτει τη σχέση του µε τον µαρξισµό και τον υποθετικό Διαλεκτικό Υλισµό του Μπρέχτ. Σ'έναν λόγιο αυτού του ύψους λοιπόν τι μένει;   Μένει η κριτική του έργου άλλων, όπου μπορεί κάποιος να λιβανίζει αν το κρινόμενο πρόσωπο είναι μεγάλου βελινεκούς κι έτσι να αντλεί ως κρίνων κάτι από την κριτική ή να κρίνει αρνητικά όπου ακολουθείται από το αμφίβολο κέρδος της πολεμικής. Στην καλύτερη όμως περίπτωση, του μένει η κριτική της ιστορίας, αφού εκεί μπορεί κάποιος να κρίνει πράξεις άλλων, κυρίως νεκρών, χωρίς να συμμετέχει στις διαδικασίες της κι έτσι να μην έχει κάνει αυτός λάθη για κρίση.  Ειδικά μπορεί ο σοφός κριτικός να κρίνει τον Στάλιν, που είναι ένα αγαπημένο θέμα κριτικής όλων των πικραμένων μαρξιστών που δεν έγλυψαν απ'το κόκαλο της εξουσίας κι έτσι δεν υπάρχει τίποτα για να κατηγορηθούν. Αυτοί μπορούν να επενδύουν στον Τρότσκι ο οποίος ως ιστορικό πρόσωπο έταξε τα περισσότερα, χωρίς να έχει σε βάρος του για κριτική το σκληρό πρόσωπο της ανοικοδόμησης που ορθώθηκε μέσα σε θυσίες.  Βέβαια αυτού του είδους οι κριτικές για να ορθωθούν χρειάζονται μια πολύ γερή δόση ονείρου και υπερρεαλισμού κι έτσι μπορούν να γίνουν ορατές από πάρα πολλές μεριές εκτός απ'αυτήν της πραγματικότητας.
       Η αιτία θανάτου του Μπένγιαμιν από υπερβολική δόση ηρωίνης, ως αντίσταση στον ναζισµό και σ’ένα αποµακρισµένο χωριό των Πυρηναίων δείχνει ότι ήταν χρήστης ναρκωτικών ουσιών, αφού σ’αυτό το χωριό δεν νοµίζω ότι θα υπήρχαν πρόχειρες ναρκωτικές ουσίες.  Ένα μέρος της διανόησης εκείνο τον καιρό χρησιμοποιούσε ψυχοτροπικές ουσίες ως υπερρελιστική έμπνευση.
     Αναµφισβήτητα ήταν µια προσωπικότητα, όµως την εποχή του σ’άλλες χώρες, υπήρξε πακτωλός χιλιάδων προσωπικοτήτων, οι οποίες µολονότι βρίσκονται ακόµα στο περιθώριο θα έχουν σίγουρα έργο να δείξουν.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι «οι µαθητές των µαθητών αναπαράγουν το παρωχηµένο, αφού δεν έχουν τίποτα δικό τους να πουν».   Επίσης πρέπει να διευκρινιστεί ότι ο μυστικισμός, η μεταφυσική αλλά καί ό,τι απορρέει από την ψυχολογία, αποπνέει μιαν έντονη δυσοσμία γιατί σιτίζεται εκεί που αποπατεί η διαλεκτική.

Οι πληροφορίες για το έργο και την προσωπικότητά του έχουν αντληθεί από την Βικιπαίδεια.

Τελικό συµπέρασµα:  οι Εβραίοι εκτός όλων των άλλων σπουδαίων και όχι, ξέρουν να πουλάνε οτιδήποτε από εμπορεύματα και κριτικές έως ιδεολογίες.



Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΔΗΜΗΤΡΗ ΠΑΤΕΛΗ: Ο ΧΕΓΚΕΛ, ΤΟ ΓΙΓΝΕΣΘΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ Ο ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΟΣ ΥΛΙΣΜΌΣ

Ο ΙΛΙΕΝΚΟΦ ΚΑΙ Η ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ

ΣΩΚΡΑΤΗ ΔΕΛΗΒΟΓΙΑΤΖΗ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗΣ