Ο ΤΖΙΜΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ Μικρή κριτική αναφορά.

 Ο ΤΖΙΜΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ    Κριτική αναφορά

Ο Τζίμης Παπανικολόπουλος γεννήθηκε στο Επιτάλιο Ηλείας το 1933. Τελείωσε το γυμνάσιο του Πύργου και σπούδασε για ένα διάστημα στην ΑΣΟ και ΕΕ, ενώ επαγγελματικά ασχολήθηκε με τη σκηνογραφία, τη γραφιστική τέχνη και την καλλιτεχνική μεταξοτυπία.
Κείμενα του για λογοτεχνικά θέματα και επιφυλλίδες με αντίστοιχο περιεχόμενο, έχουν κατά καιρούς δημοσιευτεί στις εφημερίδες "Αυγή", "Καθημερινή", "Ταχυδρόμος", όπως επίσης δοκίμιά του στο περιοδικό "Δέντρο" και λογοτεχνική κριτική στο περιοδικό "Αντί".
Έχει γράψει τα εξής βιβλία:
- "Η Αμαρτία του Νάρκισου" εκδ. Πολύτυπο, 2008
- "Ο Ταύρος του Φαλάριδος", εκδ. Έρασμος, 2005
- "Παλλαδάς ο Αλεξανδρεύς", εκδ. Πολύτυπο, 2004
- "Η μελιτζάνα και ο βασιλικός", εκδ. Εταιρεία Ελληνικού Βιβλίου, 1982
- "Τρία μονόπρακτα", εκδ. Δωδώνη, 1981
- "Ακή", εκδ. Ιδιωτική Έκδοση, 1980
Με αυτά τα λίγα λόγια περιγράφεται στο ιντερνέτ η παρουσία του Τζίμη Παπανικολόπουλου στα ελληνικά γράμματα. Όσοι τον ξέρουν φυσικά, νοιώθουν ότι αυτή η αναφορά σ'αυτόν είναι πάρα πολύ μικρή. Βέβαια ο καλλιτέχνης ή ο λόγιος δεν έχει ανάγκη κάποιας άλλης αναφοράς από το ίδιο το έργο του, όμως ακόμα κι έτσι, όσοι τον γνωρίζουμε, ξέρουμε ότι ο Τζίμης Παπανικολόπουλος έχει εκδώσει πάρα πολύ λίγα από αυτά που έχει ήδη γράψει. Βέβαια όταν αποφασίσει να εκδώσει κάτι, αυτό πρέπει να περάσει "από σαράντα κύματα", κι όταν συνθέσει την τελική μορφή του έργου, αυτά τα οποία θα αφήσει έξω από το εκδοθέν είναι περισσότερα απ'αυτά που θα περιληφθούν στο έργο. Όπως συνηθίζει να λέει: το μεγαλύτερο προσόν του συγγραφέα είναι να ξέρει να πετάει αυτά που βαραίνουν το έργο.
 

Και λίγα λόγια για μένα: Πιστεύω ότι η κριτική ποτέ μα ποτέ δεν πρέπει να είναι κολακευτική για τον κρινόμενο.  Ένας μεγάλος συγγραφέας δεν έχει καμιά ανάγκη να τον λιβανίζουν, αλλά ούτε ο κόσμος πάει μπροστά λιβανίζοντας. Η κριτική πρέπει να βρίσκει τα τρωτά του υπό κρίσιν έργου και να τα επισημαίνει. Μάλιστα αυτό οπωσδήποτε πρέπει να γίνεται σε διακεκριμένους συγγραφείς, οι οποίοι λόγο της φήμης τους διαμορφώνουν από έδρας τις αντιλήψεις των αναγνωστών.  Π.χ. το έργο των Καντ και Χέγκελ δεν έχει ανάγκη από λιβάνισμα, αφού έτσι ο λιβανίζων προσπαθεί να πάρει αυτός ο ίδιος εύσημα ως γνώστης της εργασίας τους.  Η κριτική προσέγγιση σ'αυτά τα έργα πρέπει να βρίσκει και να αναδεικνύει τις πιθανές αστοχίες τους ή ακόμα τη ζημιά που έχουν κάνει στο θέμα το οποίο πραγματεύονται, η εκ συνηθείας κι άκριτη αποδοχή των απόψεών τους.   Η ευνοϊκή κριτική σε τέτοια έργα, επιτρέπεται μόνον όταν αυτά έχουν παρανοηθεί κι έτσι να αναδεικνύεται το αληθινό τους πρόσωπο. Επίσης ευνοϊκή κριτική πρέπει σε συγγραφείς οι οποίοι μολονότι, βρίσκονται στη σκιά, είναι υψηλότερου επιπέδου απ'αυτό που αναδεικνύονται. Ο Τζίμης Παπανικολόπουλος είναι ένας Λόγιος υψηλής ποιότητας, πολύ ανώτερος από άλλους διακεκριμένους, οι οποίοι φιγουράρουν με αυταρέσκεια στο αφρό της επικαιρότητας.      Αποφεύγει τη δημοσιότητα, αλλά ακόμα επειδή είναι πολύ υπερήφανος άνθρωπος, προτίμησε τη θαλπωρή του εργαστηρίου καλλιτεχνικής μεταξοτυπίας, που κράτησε πάνω από σαράντα χρόνια.  Σ'αυτό το εργαστήρι τυπώθηκαν αριστουργήματα του είδους.  Αν η μεταξοτυπία μπορεί να χαρακτηριστεί τέχνη, σ'αυτό το εργαστήρι πραγματώνεται.   Έτσι ο Παπανικολόπουλος, για να ζήσει αυτός και η οικογένειά του, ανάλωσε ένα μεγάλο μέρος της δημιουργικότητάς του σ'αυτό το εργαστήρι και χωρίς να παραμερίσει την αισθητική του στα εικαστικά, ακολούθησε και την ανοδική του πορεία στην γραφή ως υψηλή.
Μπροστά μας έχουμε έναν συγγραφέα ο οποίος εξέδωσε έξη έργα εκ των οποίων το πρώτο, "Άκη", δεν μπορεί κάποιος να εκτιμήσει όσο πρέπει, αν δεν ξέρει το προσωπικό άλγος το οποίο περιγράφεται εκεί ποιητικά. Το δεύτερο, "Τρία Μονόπρακτα" εκπροσωπεί το πάθος του για το θέατρο. Γνώμη μου είναι ότι από το έργο "Η Μελιτζάνα κι ο Βασιλικός" αρχίζει πραγματικά να μπαίνει στην περιπέτεια της γραφής. Επίσης κατά τη γνώμη μου τα τρία επόμενα έργα τον καθιερώνουν στον χώρο της γραφής.
Ο "Παλλαδάς ο Αλεξανδρεύς και το Τέλος μιας Εποχής" είναι, αν όχι το κορυφαίο, από τα κορυφαία του είδους. Νομίζω ότι αυτό το σύγγραμμα πρέπει να περιληφθεί στην ύλη διδαχής των ελληνικών.  Δεν είναι δυνατόν να υπάρχει Έλληνας, αλλά ούτε πολιτισμένος άνθρωπος παγκοσμίως, που να μην έχει μελετήσει ή να μην έχει διδαχτεί αυτό το έργο. Ακόμα κι αν το πολιτισμικό του επίπεδο είναι υψηλό, θα αποκομίσει διαλογική ευχαρίστηση και φυσικά ακόμα μεγαλύτερη πολιτισμική ποιότητα. Επίσης θα θαυμάσει μιαν ανώτερη κι υποδειγματική ποιότητα γραφής.  Όταν εγώ θέλω να βγω από κάποιο σκοτάδι αδράνειας ή όταν έχω αρκετό καιρό να δημιουργήσω, το διαβάζω για να ζηλέψω εποικοδομητικά.  Πάρα πολλές φορές, η ανάγκη μου να επαινέσω το έργο αυτό, με κάποιο δικό μου κείμενο, ανακόπτεται από την ποιότητα γραφής αυτού του ίδιου του έργου.        Το έργο του η "Αμαρτία του Νάρκισσου" περιέχει μια σειρά από μικρά διηγηματάκια τα οποία εγώ χαρακτηρίζω διαμαντάκια γραφής. Λιτά κι άψογα, τοξεύουν κατευθείαν στην καρδιά, ούτε μια λέξη δεν περισσεύει.
     Το έργο του "Ο Ταύρος του Φαλάριδος", είναι άκρως λογοτεχνικά γραμμένο και περιστρέφεται πάλι γύρω από το πάθος του που είναι το θέατρο.  Αυτό είναι ένα δοκίμιο αντι-ιδεολογικό το οποίο σαρκάζει με βίαιες ποιητικές ριπές την όποια ιδεολογία. Το έργο αυτό, αν διαφωνείς με την αντι-ιδεολογική ιδεολογία του, δεν μπορείς να προσπεράσεις χωρίς κριτική, γιατί η τέχνη της γραφής του σε προκαλεί να οργιστείς βίαια.   Στο έργο αυτό έχω γράψει πολεμική-κριτική, η οποία μολονότι κατά τη γνώμη μου είναι σωστή και στηρίζεται στην λογική, η βίαια σκωπτική γραφή του με κάνει να νιώθω ότι υπολείπεται. Στην πολύχρωμη ιωνική γραφή αυτού του έργου παραβάλλω μιαν άχρωμη και σκοτεινή λογική δωρικής λιτότητας.  Σ'ένα έργο που τραγουδά τις απόψεις περί ελευθερίας του θεάτρου, παραβάλλω τη ζοφερή όψη της περισυλλογής. Την ποίηση προσβάλλω με λογική. Και φυσικά τα ράκη της γραφής μου, μπροστά στο πολύχρωμο ένδυμα του λόγου του υπολείπονται, αλλά κι εγώ επιτελώ κάποια εσωτερική μου ανάγκη, την οποία από τη δική μου όψη θεωρώ θεμιτή, αναγκαία και όχι ευκαταφρόνητη.
                                                                                                                                                                           Η συναναστροφή μου μαζί του υπήρξε πολλαπλά επωφελής, στην γραφή, στην μεταξοτυπία αλλά και διαλογική ανεκτικότητα απέναντι στο διαφορετικό και το άλλο. Ο Τζίμης κυρίως νοιάζεται για μια κομψότητα της έκφρασης, η οποία είναι ακριβής και λιτή, αλλά όταν πρόκειται να τραγουδήσει, ξέρει να φορά και τα πιο φανταχτερά της κοσμήματα.
                                                                                                                                                                            Έχει γράψει έναν μεγάλο αριθμό μικρών εξαιρετικών κειμένων, τα οποία έχουν ένα ιδιόμορφο ποιητικο-φιλοσοφικό χαρακτήρα, πολλά από τα οποία είναι επιγραμματικά.
                   Είναι κρίμα που αυτά τα κορυφαία κείμενα δεν έχουν εκδοθεί.